SCCM en de AVG: zo hou je je software-inventaris compliant

·

Software-inventarisatie is een van die SCCM-functies die iedereen aanzet en daarna een beetje vergeet. Tot de dag dat iemand van Legal of de DPO de kamer binnenloopt met een vraag over welke data je eigenlijk verzamelt van eindgebruikers. Dan merk je ineens dat Hardware Inventory iets meer bijhoudt dan je dacht, en dat Software Metering logs produceert die best gevoelig kunnen zijn. Laten we dat voorkomen — of in ieder geval netjes oplossen.

Wat SCCM eigenlijk allemaal verzamelt (en waarom dat AVG-relevant is)

SCCM is van nature een gretige dataverzamelaar. Dat is ook precies waarvoor het gebouwd is: je wil weten wat er op je endpoints staat, wie er ingelogd is, welke applicaties er draaien en hoe het gesteld is met de compliance van je baselines. Maar diezelfde data die jou helpt om je omgeving te beheren, valt in veel gevallen onder de AVG — de Algemene Verordening Gegevensbescherming.

Neem Hardware Inventory. Standaard verzamelt SCCM onder andere de Last Logged On User per device. Koppel dat aan Software Metering — waarbij je bijhoudt welke gebruiker welke applicatie hoe lang heeft gebruikt — en je hebt ineens een vrij gedetailleerd profiel van het gedrag van een medewerker. Dat is persoonsdata. En persoonsdata heeft een grondslag nodig, een bewaarperiode, en in sommige gevallen een verwerkersovereenkomst.

Dat klinkt als juridisch gepraat, en dat is het ook deels. Maar als sysadmin ben jij degene die de knoppen omzet. Jij bepaalt welke inventory classes actief zijn, hoe lang data bewaard wordt in de SCCM-database, en of Software Metering überhaupt ingeschakeld is. De juridische verantwoordelijkheid ligt bij de organisatie, maar de technische uitvoering ligt bij jou. Mooi, toch.

De meest voorkomende valkuilen:

  • Last Logged On User actief in Hardware Inventory zonder dat daar een grondslag voor is vastgelegd
  • Software Metering ingeschakeld op gebruikersniveau zonder dat medewerkers hierover geïnformeerd zijn
  • CCM-logbestanden op endpoints die langer bewaard worden dan nodig
  • Reporting Services die zonder toegangsbeperking draaien, waardoor iedereen met een browserlink gebruiksdata kan inzien

AVG-compliant configureren: de concrete stappen in SCCM

Goed, genoeg context. Laten we het technisch maken.

Stap 1: Audit je Hardware Inventory classes

Ga naar Administration > Client Settings > Default Client Settings > Hardware Inventory. Klik op Set Classes en loop de lijst door. Standaard staan er een heleboel classes actief die je misschien helemaal niet nodig hebt. SMS_SystemConsoleUser is er één — die slaat op welke gebruikers recent ingelogd zijn op een device. Als je dat niet nodig hebt voor je beheerprocessen, zet het dan uit. Simpel, en meteen een stuk minder gevoelige data in je database.

Maak per client setting een bewuste keuze: welke classes heb ik écht nodig, en voor welk doel? Documenteer dat ook. Niet voor jezelf — je weet het toch wel — maar voor de DPO of de auditor die er over zes maanden naar vraagt.

Stap 2: Software Metering op orde brengen

Software Metering is een prachtige functie om licentiegebruik in kaart te brengen. Maar let op: de data die het genereert bevat gebruikersnamen, tijdstippen en applicatienamen. Dat is gedragsdata. Als je dit gebruikt voor licentiebeheer, is dat een legitiem doel — maar zorg dan dat het vastgelegd is in je verwerkingsregister.

Ga naar Assets and Compliance > Software Metering en kijk welke regels er actief zijn. Verwijder regels die je niet meer gebruikt. Stel de bewaarperiode in via Administration > Site Configuration > Sites > Site Maintenance — de taak Delete Aged Software Metering Data staat standaard op 270 dagen. Afhankelijk van je beleid wil je dat misschien terugbrengen naar 90 of zelfs 30 dagen. Minder data is minder risico.

Stap 3: Reporting Services afschermen

Dit is er eentje die mensen onderschatten. SSRS — SQL Server Reporting Services — draait standaard met vrij brede toegangsrechten als je er niet bewust iets aan gedaan hebt. Iedereen met een account in de juiste AD-groep kan rapporten inzien die gebruikersdata bevatten.

Ga in SSRS naar de beveiliging per rapportmap en beperk de toegang tot de mensen die het écht nodig hebben. Beheerders ja, maar de hele IT-afdeling hoeft geen toegang te hebben tot rapporten over individueel applicatiegebruik. Maak aparte rollen aan als dat nodig is. Het kost een middagje werk, maar je staat er een stuk beter voor bij een audit.

Stap 4: Verwerkingsregister en grondslag

Dit is waar het technische stuk overgaat in beleid, en waar je de samenwerking met je DPO nodig hebt. De informatie van de Rijksoverheid over de AVG maakt duidelijk dat iedere organisatie verplicht is een verwerkingsregister bij te houden waarin staat welke persoonsdata verwerkt wordt, met welk doel, op welke grondslag, en hoe lang die data bewaard wordt.

Voor SCCM betekent dat concreet: maak een aparte vermelding in het verwerkingsregister voor je SCCM-omgeving. Beschrijf welke data je verzamelt (hardware-inventaris, software-inventaris, gebruikersnamen, logingeschiedenis), wat het doel is (beheer van endpoints, licentiebeheer, patchmanagement), en wat de bewaartermijn is. Koppel dat aan de technische instellingen die je in stap 1 t/m 3 hebt geconfigureerd. Zo is er een aantoonbare lijn tussen beleid en uitvoering — en dat is precies wat een toezichthouder wil zien.

Collections en targeting: voorkomen dat je per ongeluk te veel verzamelt

Want wie heeft er nou niet een keer een collection getarget die net iets te breed was. Je maakt een query-based collection op basis van een softwaretitel, en voor je het weet zit er ook een directielid in je inventarisatie die eigenlijk buiten scope had moeten vallen. Niet het einde van de wereld, maar wel iets om bewust over na te denken in een AVG-context.

Gebruik limiting collections slim

Elke collection heeft een limiting collection. Gebruik die niet alleen als technische begrenzing, maar ook als privacymaatregel. Als je een collection maakt voor Software Metering-rapportage, begrens die dan tot de relevante afdeling of het relevante segment van je omgeving. Zo voorkom je dat je onbedoeld data verzamelt van gebruikers die buiten de scope van je analyse vallen.

Een voorbeeld: je wil weten hoe vaak Adobe Acrobat Pro gebruikt wordt in de financiële afdeling, omdat je overweegt licenties te reduceren. Maak dan een collection die begrensd is tot de devices van die afdeling — niet een organisatiebrede collection. De data is relevanter, de scope is smaller, en je kunt makkelijker verantwoorden waarom je die data verzamelt.

Documenteer je collection-structuur

Dit is iets wat veel SCCM-omgevingen missen: een duidelijke beschrijving van waarvoor elke collection bestaat. In een kleine omgeving red je het nog met een beetje geheugen en een spreadsheet, maar zodra je omgeving groeit of je een collega inwerkt, wordt het al snel onduidelijk waarom All Workstations – Finance – SW Metering bestaat en of die nog actief gebruikt wordt.

Gebruik de beschrijving-velden in SCCM. Zet erin wat de collection doet, wie de eigenaar is, en wanneer hij voor het laatst gereviewed is. Het kost twee minuten per collection en het scheelt je uren aan zoekwerk achteraf.

Verwijder wat je niet gebruikt

Klinkt vanzelfsprekend, maar de meeste SCCM-omgevingen zitten vol met collections die ooit voor een project aangemaakt zijn en daarna nooit meer opgeruimd. Die collections kunnen nog steeds actief data verzamelen via queries. Loop eens per kwartaal door je collection-structuur en verwijder wat niet meer nodig is. Je database wordt er ook nog eens sneller van — twee vliegen in één klap.

Beperk wie collections mag aanmaken en aanpassen

In veel organisaties heeft de hele IT-afdeling schrijfrechten in SCCM. Begrijpelijk vanuit een praktisch oogpunt, maar niet ideaal vanuit een governance-perspectief. Overweeg om het aanmaken van nieuwe collections te beperken tot een kleinere groep beheerders, en werk met een licht review-proces voor nieuwe queries die gebruikersdata ophalen. Dat hoeft niet bureaucratisch te zijn — een korte check met een collega is al genoeg om de ergste fouten te voorkomen.

Tot slot

AVG en SCCM zijn geen tegenpolen. Je kunt prima een goed beheerde, krachtige SCCM-omgeving hebben die ook compliant is — het vraagt alleen om bewuste keuzes in je configuratie en een beetje documentatie-discipline. Audit je inventory classes, beperk je Software Metering-data, scherm je rapporten af, en zorg dat er een verwerkingsregister bestaat dat aansluit op wat je technisch hebt ingesteld.

De meeste sysadmins die ik spreek denken dat AVG-compliance iets is voor de juridische afdeling. En ja, die zijn eindverantwoordelijk. Maar de technische uitvoering — welke data er verzameld wordt, hoe lang die bewaard wordt, wie er bij kan — dat ben jij. En als je dat goed inricht, hoef je ook niet meer te schrikken als de DPO de kamer binnenloopt. Dan heb je gewoon een antwoord klaar.

Meer om te lezen