Je kent het wel. Een collega vraagt of een bepaald pakket ook op “die ene groep laptops” uitgerold kan worden, en voor je het weet heb je een deployment gemaakt op een collection die net iets te breed is. Of te smal. Of allebei tegelijk, op mysterieuze wijze. Software distribution in SCCM lijkt simpel — en dat is het ook, totdat het dat niet meer is. In dit artikel duiken we in de logica achter collections en deployments, zodat je volgende keer niet staat te raden waarom pakket X wel op machine A staat maar niet op machine B.
Wat collections eigenlijk zijn (en wat niet)
Een collection is in de kern niets meer dan een dynamische of statische lijst van objecten — meestal devices of users. Dat klinkt saai, maar het is de ruggengraat van alles wat je in SCCM doet. Deployments, compliance baselines, software updates, client settings — ze hangen allemaal aan collections.
Het misverstand dat ik het vaakst tegenkom: mensen behandelen collections alsof het mappen zijn. Alsof je een device in één collection stopt en daarmee klaar bent. Maar een device kan in tientallen collections zitten tegelijkertijd, en dat is ook precies de bedoeling. Zodra je dat snapt, begint de rest ook logischer te worden.
Query-based vs. direct membership: kies bewust
Er zijn twee smaken: query-based collections en direct membership collections. Beide hebben hun plek, maar ze door elkaar gebruiken zonder nadenken is een recept voor hoofdpijn.
Query-based collections zijn dynamisch. Je definieert een regel — gebaseerd op hardware-inventaris, AD-groep, OS-versie, wat dan ook — en SCCM vult de collection automatisch bij. Ideaal voor dingen als “alle Windows 11 machines” of “alle devices in OU X”. Het nadeel: je bent afhankelijk van de kwaliteit van je inventarisdata. Garbage in, garbage out.
Direct membership is statisch. Je voegt een device handmatig toe, en het blijft erin totdat jij het eruit haalt. Handig voor uitzonderingen of pilotgroepen, maar schaal dit niet op. Een collection van 400 handmatig toegevoegde devices is een beheernachtmerrie die je niet wil erven van een voorganger.
De gevaren van te brede deployments
Hier wordt het interessant. Stel, je hebt een deployment van een nieuwe versie van je VPN-client. Je target de collection “All Workstations” — want dat is makkelijk, en wie heeft er nou niet een keer een verkeerde collection getarget en er daarna van geleerd. Het pakket rolt uit, alles lijkt goed. Totdat de servicedesk belt: de kioskmachines in de productiehal draaien nu ook de VPN-client, en die hebben daar helemaal niets aan.
Het probleem is niet dat je de deployment hebt gemaakt. Het probleem is dat “All Workstations” geen betekenisvolle afbakening is als je niet ook exclusie-collections gebruikt. SCCM ondersteunt het uitsluiten van sub-collections binnen een deployment, maar die functie wordt chronisch onderbenut. Bouw die exclusies in. Maak een collection “Kiosk Devices” en sluit die standaard uit van software-deployments die niet specifiek voor kiosks bedoeld zijn.
Naamgeving: saaier dan het klinkt, maar cruciaal
Niemand wil hier een lezing over houden, maar toch. Een goede naamgevingsconventie voor je collections bespaart je later uren aan uitzoekwerk. Zeker als je in een omgeving werkt waar meerdere beheerders actief zijn.
Een paar vuistregels die goed werken in de praktijk:
- Gebruik een prefix die het type aangeeft: DEV- voor devices, USR- voor users
- Voeg het doel toe: DEV-SW-VPNClient-Pilot is duidelijker dan “VPN test groep nieuw”
- Vermijd spaties — niet strikt noodzakelijk, maar het voorkomt verwarring in scripts en queries
- Documenteer het doel van de collection in het beschrijvingsveld. Dat veld bestaat niet voor niets.
Het klinkt bureaucratisch, maar op het moment dat je om drie uur ‘s middags snel een deployment moet aanpassen en je zit te zoeken tussen twintig collections met namen als “Groep A”, “Groep A nieuw” en “Groep A definitief v2”, ga je dit advies waarderen.
Deployment types en hun gedrag begrijpen
Een veelgemaakte fout is het door elkaar halen van Required en Available deployments. Required betekent: dit wordt geïnstalleerd, punt. SCCM dwingt het af op basis van de deadline die je instelt. Available betekent: de gebruiker kan het zelf installeren via Software Center, maar hoeft dat niet.
Voor standaard software-uitrol wil je bijna altijd Required, met een ruime deadline zodat machines de tijd hebben om in te checken. Voor optionele tools of self-service software kies je Available. Het klinkt logisch, maar ik zie regelmatig Required-deployments zonder deadline — wat betekent dat SCCM het zo snel mogelijk installeert, ook als dat midden in een werkdag is. Dat levert ontevreden gebruikers op.
Stel altijd een deadline in. Liefst buiten kantoortijden, tenzij het echt urgent is.
Troubleshooting als een deployment niet aankomt
Oké, je hebt alles goed gedaan — collection klopt, deployment staat op Required, deadline is ingesteld. En toch staat het pakket niet op machine X. Wat nu?
Eerste stop: de client op de machine zelf. Kijk in Software Center of de deployment überhaupt zichtbaar is. Zo niet, dan is er waarschijnlijk een probleem met de collection membership of de client heeft nog niet ingecheckt. Forceer een Machine Policy Retrieval & Evaluation Cycle via de Configuration Manager applet in het Configuratiescherm.
Tweede stop: de logfiles. AppEnforce.log en AppDiscovery.log vertellen je wat er op de client is gebeurd. DistMgr.log en PkgXferMgr.log op de siteserver laten je zien of de content überhaupt gedistribueerd is naar het distribution point.
Derde stop: distribution point status. Een deployment kan nog zo goed geconfigureerd zijn — als de content niet op het DP staat, komt er niets aan. Check de distribution point groups en de content status in de console.
Systematisch werken loont hier. Niet gokken, niet opnieuw deployen in de hoop dat het dan wel werkt. Lezen wat de logs je vertellen, en dan pas actie ondernemen.